Społeczna koncepcja zagospodarowania Pasa Nadmorskiego

Projekt Polskiego Klubu Ekologicznego sfinansowany przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku.

Konsultacje to doskonała okazja dla samorządów i obywateli do prowadzenia konstruktywnego dialogu. Jest to szansa na budowanie współpracy włodarzy miasta z mieszkańcami, a w efekcie zwiększenie zaufania we wzajemnych relacjach. To droga do aktywizacji mieszkańców i szansa na rozwój społeczeństwa obywatelskiego.

W społecznych konsultacjach wszystkim stronom powinno zależeć na wymianie informacji, konstruktywnej partycypacji społecznej w procesach decyzyjnych oraz znalezieniu akceptacji dla realizowanych przedsięwzięć.

Miasto tworząc wieloletnie programy rozwoju i plany zagospodarowania terenu, stwarza wyobrażenie o tym, jak będą wyglądały w perspektywie poszczególne dzielnice. Mieszkańcy pochłonięci własnymi sprawami z reguły milczą akceptując te decyzje. Zabierają głos w przypadkach zaniepokojenia perspektywą niekorzystnej zmiany warunków życia. Protestują, jeśli wbrew temu, co było wcześniej zaplanowane i podane do publicznej wiadomości - następują nagłe zmiany decyzji lokalizacyjnych, (np. na skutek pojawienia się inwestora, który swoimi planami burzy dotychczasowy porządek).

Przy planowaniu procesów inwestycyjnych konstytucyjna zasada zrównoważonego rozwoju nakazuje uwzględnianie interesów wszystkich stron:

• włodarzy miasta i inwestorów, którzy szybko i oszczędnie pragną zrealizować inwestycje przynoszące zyski,
• mieszkańców, obawiających się negatywnego wpływu inwestycji na jakość ich życia, a często też strat materialnych (zmniejszenie wartości ich posesji lub mieszkania),
• organizacji, których misją jest dbałość o jakość środowiska oraz zachowania dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego dla obecnych i przyszłych pokoleń.

Zgodnie z „Ustawą o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko” mieszkańcy powinni być uczciwe informowani o zamierzeniach inwestycyjnych Miasta.

W praktyce bywa inaczej. Częstym zjawiskiem są próby niedoinformowania społeczeństwa. Społeczność lokalną i organizacje ekologiczne traktuje się w tej sytuacji jako przeciwników, którzy utrudniają działania decydentów. Konsultacje społeczne stanowią wówczas tylko pozory dialogu; nie mają wpływu na decyzje, które najczęściej zapadają wcześniej.

Pas Nadmorski w Gdańsku to teren bardzo atrakcyjny zarówno dla mieszkańców jak i inwestorów. W latach ubiegłych Miasto zagospodarowało część tego obszaru, inwestując w stworzenie atrakcyjnego miejsca do wypoczynku i rekreacji dla mieszkańców i turystów. Rekreacyjny charakter tych terenów został zaakceptowany przez społeczność lokalną z radością. Świadczą o tym tłumy spacerowiczów, rowerzystów, rolkarzy, matek z dziećmi, miłośników sportów wodnych, seniorów, miłośników psów z pupilami. Pojawiły się też wycieczki szkolne poszukujące atrakcji przyrodniczych, w które obfitują tereny nadmorskie w Gdańsku. Obudziły się nadzieje mieszkańców na kontynuację projektu i powiększenie obszaru oddanego pod rekreację.

Jednak w momencie, gdy zjawili się inwestorzy z wizją wysokiego budownictwa - Biuro Rozwoju Miasta Gdańska zaczęło zaskakiwać mieszkańców decyzjami zmieniającymi przeznaczenie tego obszaru.

Konsultacje społeczne, w których uczestniczyliśmy nie stwarzały nawet pozorów dialogu. Niemniej, organizatorom wystarczyło zadowolenie, że spotkania się odbyły. Uczestnikom dały uczucie bezsilności, poczucie straconego czasu i świadomość, że nikt nie słucha argumentów i głosów mieszkańców.

W obliczu lekceważenia naszych opinii, podjęliśmy decyzję stworzenia Społecznej Koncepcji Zagospodarowania Pasa Nadmorskiego - projektu opartego na propozycjach zgłaszanych przez mieszkańców w ramach badań sondażowych wśród gdańszczan.

Mieszkańcy, z którymi przeprowadzaliśmy wywiady opowiadali z przyjemnością o własnych wizjach rozwoju, o potrzebie tworzenia takich obszarów dla zdrowia, dla poprawy kondycji społeczeństwa, dla zachowania walorów kroajobrazowych, przyrodniczych i historycznych tych terenów. Ci ludzie poczuli się współgospodarzami miasta.

Naszą intencją jest, aby już rozpoczęty przez poprzednie ekipy projekt zagospodarowania pasa, tworzony obecnie wspólnie z mieszkańcami, był traktowany poważnie i wykorzystany przez aktualnych włodarzy miasta. Obszar Pasa Nadmorskiego w Gdańsku nie jest własnością prywatną. To przestrzeń publiczna. Zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju należy zagospodarować ją zgodnie z oczekiwaniami licznej rzeszy stałych użytkowników.

Poniżej szczegółowy opis propozycji inwentaryzacji przyrodniczej Pasa Nadmorskiego.

• Inwentaryzacja przyrodnicza Pasa Nadmorskiego - aktualizacja 13.12.2011