![]() w trakcie rozbudowyostatnia aktualizacja: 06.09.2007Spis treści:
WstępZakładana koncepcja projektu to połączenie elementów systemów formalnej i nieformalnej edukacji ekologicznej oraz uświadamiania potrzeby równoważenia rozwoju na obszarach Pomorza i regionu Kłajpedy. W ramach tej koncepcji realizowana jest seria szkoleń dla osób zajmujących się tymi działaniami w różnych placówkach: centrach EE, zielonych szkołach, placówkach edukacyjnych powstających przy nowoczesnych składowiskach odpadów, oczyszczalniach itp. Transgraniczny charakter ochrony środowiska akcentuje najlepiej międzynarodowa konfrontacja poglądów. Pozwala z jednej strony na wzajemną wymianę doświadczeń i porównanie różnic w realizacji programów edukacji ekologicznej w Polsce i na Litwie, z drugiej strony - stwarza podstawy do budowania wspólnych ponadgranicznych programów, wzmacniających siłę oddziaływania tych przedsięwzięć. Edukacja ekologiczna jest ważnym elementem w kształtowaniu postaw obywatelskich, wzbudza poczucie odpowiedzialności za stan środowiska przyrodniczego i kulturowego promuje nawyki przyjazne środowisku, przyczyniając się do wzrostu rangi ochrony środowiska i zasad zrównoważonego rozwoju po obu stronach granicy. Liczymy na to, że:
Program 2007 BALTEES należy uznać za pierwszy, pilotażowy etap transgranicznej współpracy przedstawicieli placówek zajmujących się edukacją ekologiczną. Po zaliczeniu cyklu interaktywnych seminariów szkoleniowych w 2007 roku uczestnicy programu będą zobowiązani do opracowania własnego programu i przeszkolenia co najmniej 30 osób. Spełnienie tych warunków uwieńczone zostanie Certyfikatem Animatora Edukacji Ekologicznej, umożliwiającym kontynuację projektu w przyszłości i współudział w tworzeniu Nadbałtyckiej Sieci Animatorów Edukacji Ekologicznej. W 2008 roku planujemy dalszą współpracę i zrealizowanie kolejnego analogicznego projektu w regionie Kłajpedy, a w kolejnym roku w obwodzie Kaliningradzkim, z udziałem uczestników rekrutowanych również w innych krajach bałtyckich. Pracujemy obecnie nad dalszą strategią działania. Więcej informacji na temat przebiegu kolejnych etapów projektu będzie sukcesywnie zamieszczana w dziale AGENDA. 24-27.03.2007
|
|
"Warsztaty integracyjne" - Alicja Mojko Program warsztatów:
|
|
|
"Jak powstaje gdańska piosenka"- Andrzej Starzec Program warsztatów:
|
|
|
"Wprowadzenie do tematyki zrównoważonego rozwoju, LA 21" - dr Jerzy Wojtkowiak |
|
|
"Planowanie przestrzenne Gdańska wczoraj i dziś" - prof. Andrzej Januszajtis A. Wykład - Dziedzictwo Kulturowe Gdańska B. Wykład w czasie przechadzki po Głównym Mieście Gdańska.
|
|
|
Wizyta w Elektrociepłowni - mgr inż. Ewa Podlesińska
"Rozwój energetyki w Gdańsku ma bardzo odległe korzenie, które sięgają końca XIX w. W 1896 roku Rada Miasta podjęła pierwszą uchwałę o budowie elektrowni, którą zdecydowano się zlokalizować na wyspie Ołowianka. Zgodnie z planem elektrownia ta miała zasilać 5600 żarówek w Gdańsku i 1200 żarówek na terenie Wrzeszcza..."
Więcej w załączniku. Zapraszamy również do obejrzenia zjęć z wycieczki w galerii. |
|
|
Alternatywne źródła energii - prof. dr hab. Witold Lewandowski "Z konsumpcją energii związane są epoki rozwoju ludzkości poprzez narzędzia i materiały, z których te narzędzia wytwarzano. Po epoce narzędzi kamiennych, brązowych (3.5 tyś. lat p.n.e.), żelaznych (1.4 tyś. lat p.n.e.) i stalowych (XIX w.). Obecnie mamy epokę krzemu (XXI w.). Ten ostatni materiał jest przełomowym, gdyż jako pierwszy nie wzmacnia siły mięśni, lecz umysłu..." |
|
|
Forum dyskusyjne o lokalnych problemach w moim miejscu zamieszkania na przykładzie Gdańska - mgr Elżbieta Mazurek, mgr inż. Ewa Podlesińska Dylematy dotyczące odrestaurowania Głównego Miasta w Gdańsku:
|
|
Transport zintegrowany - dr Piotr Kuropatwiński
|
|
|
Naturalne i antropogeniczne zmiany klimatu - Weronika Podlesińska Co powoduje globalne ocieplenie? Jakie skutki zmiany klimatu możemy obserwować dziś, a jakie w przyszłości z perspektywy pozarządowych organizacji ekologicznych? Co możemy zrobić, by im zapobiec? Na te pytania staramy się odpowiedzieć. |
|
Podsumowanie pierwszego spotkania.
Potrzebna jest zmiana postaw ludzi i uświadomienia zagrożeń powstających poprzez lekceważenie zasad funkcjonowania przyrody. Inne obyczaje mogły obowiązywać, gdy populacja ludzka liczyła 3 mld, a inne są obecnie gdy jest nas 6 mld. Zmiana przyzwyczajeń i obyczajów to trudny i długotrwały proces. Edukacja formalna nie zapewnia szybkiego docierania edukacji ekologicznrj do wszystkich środowisk. Dlatego konieczne jest tworzenie edukacji nieformalnej, która będzie obejmowała szerokie kręgi społeczeństwa.
|
Program I wideoseminarium BALTEES Strona polska: Gdyńskie Centrum Innowacji - POMORSKI PARK NAUKOWO-TECHNOLOGICZNY Strona litewska: UNIWERSYTET W KŁAJPEDZIE Temat: Gospodarka wodno-ściekowa |
|
Prezentacje i wykłady:
Prezentacja - polski
Prezentacja - angielski
|
Gospodarka wodno-ściekowa to jeden z ważniejszych problemów naszych miast i miasteczek. W przeszłości większość ścieków kierowano wprost do zbiorników wodnych. Miasta budowano głównie przy szlakach wodnych. Dla miasta rzeka była wszystkim - źródłem wody pitnej, wody potrzebnej do celów sanitarnych i źródłem pożywienia w postaci ryb, ptactwa gnieżdżącego się nad wodą, była także miejscem zrzutu zanieczyszczeń. Nurty rzek dawały to, czego ludzie potrzebowali, odbierały niepotrzebne ścieki oczyszczając je w drodze do morza - równowaga była zachowana. Sytuacja uległa zmianie, gdy rozwinął się przemysł, ostatnie stulecie sprawiło, że wielki ładunek chemicznych zanieczyszczeń zrzucany do rzek z zakładów przemysłowych, ale i gospodarstw domowych spowodował zagładę życia biologicznego w wielu zbiornikach wodnych, wystąpiło zjawisko eutrofizacji. Aby temu zaradzić trzeba było podjąć kosztowne działania - tak narodziły się oczyszczalnie ścieków. Najpierw prymitywne, mechaniczne, potem coraz bardziej skomplikowane, wielostopniowe, wymagające wielkich nakładów finansowych, odprowadzające do zbiorników wodnych bezpieczne dla środowiska wody lecz pozostawiające na lądzie osady. Co dalej dzieje się z tymi osadami? Nie wszędzie mamy kontrolę nad ściekami zrzucanymi do rzek. Do tej pory gospodarka wodno-ściekowa nie została w pełni uregulowana. Co więc niosą nasze wody do Bałtyku? |
|
|
Program II wideoseminarium BALTEES
Strona polska: Gdyńskie Centrum Innowacji - POMORSKI PARK NAUKOWO - TECHNOLOGICZNY Temat: Gopodarka odpadami |
|
(żeby ściągnąć prezentację, naciśnij prawym klawiszem myszki na link i wybierz 'zapisz element docelowy jako')
|
Na Świecie zawsze powstawały odpady, wyrzucane były w miejscu, gdzie nikt się nimi nie przejmował. Przyroda doskonale dawała sobie radę z resztkami przemiany materii, spadającymi liśćmi, przewracanymi drzewami, a nawet z odpadami z gospodarstw domowych i warsztatów, gdyż były to odpady z surowców naturalnych, które w naturalny sposób były rozkładane przez destruentów (bakterie, grzyby, pleśnie itp.). Dlatego tak długo - pomimo ciągłego zwiększania się produkcji odpadów przez człowieka, funkcjonowały wysypiska śmieci. Jednak rozwój przemysłu spowodował rewolucję w gospodarce odpadami. Rosnące góry toksycznych śmieci o trwalszej strukturze, spowodowały rewolucję w myśleniu o odpadach. Zbudowano spalarnie śmieci, które także okazały się wadliwym rozwiązaniem - wprawdzie dawały możliwość odzysku niewielkiej ilości energii i znacznie redukowały objętość odpadów lecz emitowały w powietrze ogromną ilość groźnych dla zdrowia i życia substancji, wytwarzały toksyczne popioły i ścieki.
|
|
Zaczęto więc budować lepiej zabezpieczane przed emisjami składowiska, które z czasem, jak w przypadku składowiska w Łężycach pod Gdynią, przekształcając się w zakłady zagospodarowania odpadów. Słowo RECYCLING zrobiło karierę, a przecież proces ten, to nic innego, jak naśladowanie obiegu materii w przyrodzie.
|
Czas: Sobota 16 czerwca 2007 Strona polska: Gdyńskie Centrum Innowacji - POMORSKI PARK NAUKOWO-TECHNOLOGICZNY Strona litewska: KŁAJPEDZKI PARK NAUKOWO-TECHNOLOGICZNY Temat: Zanieczyszczenia powietrza. Wpływ zanieczyszczeń wód, gleby i powietrza na ekosystem Morza Bałtyckiego. Odpady w Bałtyku. |
|
Wykłady i prezentacje:
W programie warsztatów poszukiwano dróg ograniczenia zanieczyszczeń wprowadzanych różnymi drogami środowiska, a tym samym do wód Bałtyku. Poszukiwano odpowiedzi na pytanie: Co może zrobić zwyczajny człowiek aby ograniczyć eutrofizację wód tego akwenu.
Wnioski:
|
Morze Bałtyckie jest zbiornikiem, do którego przenoszone są zanieczyszczenia działalności gospodarczej państw nadbałtyckich i naszych codziennych nieroztropnych zachowań. To co w postaci trwałych substancji zakumulowało się w glebie, wodzie, w osadach dennych lub w organizmach żywych jest już trudne do usunięcia. Natomiast w znacznym stopniu można ograniczyć wielkość aktualnych zrzutów zanieczyszczeń pochodzących z przemysłu, rolnictwa i oczyszczalni ścieków, transportu. technologie XXI wieku stwarzają takie możliwości. Możemy zmniejszyć obciążenie dla środowiska z naszych gospodarstw domowych. Trzeba zacząć od własnego podwórka. my sami możemy dużo zrobić na rzecz poszanowania zasobów przyrody, optymalnego użytkowania jej darów. Problem tkwi w naszym stylu życia, naszych przyzwyczajeniach.
Podnoszeniem świadomości ekologicznej Wymaga ciągłej pracy i mobilizacji społeczeństwa do zmiany systemu ważnych dla życia wartości, zastąpienia konsumpcjonizmu propagowanego przez reklamy, promocją postaw poszanowania świata, zdrowym stylem życia i optymalnym zaspokajaniem potrzeb. Dla państw niedawno przyjętych do Unii Europejskiej przeznaczane są duże środki na ochronę środowiska, czyli na usuwanie problemów gospodarki odpadami, ściekami i zanieczyszczeniami powietrza. Chętnie korzystamy z nich, ponieważ zdajemy sobie sprawę z tego, że istnieje obieg substancji w przyrodzie i to co gdzieś bezmyślnie wyrzucimy, staje się zanieczyszczeniem. I w końcu, być może w zmienionej formie, do nas powróci. |
|
Dziewięciodniowy lipcowy zjazd był szlakiem wędrownym wiodącym przez Gdańsk, Gdynię, Gniewino, Choczewo, Starbienino, Łebę aż na Hel, Łężyce i znowu Gdańsk.
|
W trakcie tej wędrówki mieliśmy możliwość poznania dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego Kaszub. Tomasz Fopke, szef Wydziału Kultury w Starostwie Wejherowskim uczył nas i Litwinów śpiewać kaszubskie pieśni. Poznawaliśmy nie tylko przyrodę i zabytki Kaszub, zwiedzaliśmy również nowoczesne obiekty infrastruktury komunalnej, a przy okazji dowiadywaliśmy się ciekawych rzeczy o życiu społeczności lokalnej i jej udziale w budowaniu zasad zrównoważonego rozwoju. Jesteśmy szczególnie wdzięczni Urzędom Gminnym Gniewina i Choczewa, gdzie zostaliśmy przyjęci z wielką serdecznością, ze staropolska wręcz gościnnością. W Gminie Gniewino zapewniono nam interesujący program zwiedzania obiektów świadczących o dążeniu tej społeczności do budowania Lokalnej Agendy 21, wdrażania ekologicznych rozwiązań i tworzenia sieci atrakcji turystycznych, których nie powstydziłaby się Nowoczesna Europa. |
|
|
Naszym wszystkowiedzącym przewodnikiem był Sekretarz Urzędu Gminy Gniewino Krzysztof Kochan, który oprowadzał nas i w profesjonalny sposób opowiadał ciekawe historie o zwiedzanych obiektach:
|
|
|
Szczególnie zaimponowało nam i naszym litewskim gościom Gminne Centrum Kultury, Turystyki i Sportu oraz baza energetyki odnawialnej - farmy wiatrakowe, kolektory słoneczne, rozwiązania grzewcze oparte na spalaniu zrębków z wierzby energetycznej hodowanej przez okolicznych rolników na użytek gminy. Zaciekawiła nas wszystkich historia elektrowni szczytowo-pompowej z czasów, gdy planowano budowę elektrowni jądrowej nad Jeziorem Żarnowieckim. Wizyta, która zrobiła duże wrażenie na wszystkich zakończona została w spokojnym, cichym skansenie. Był to akcent pokazujący kontrast pomiędzy stanem obecnym a warunkami życia mieszkańców tych okolic w przeszłości. W Gminie Choczewo, po której oprowadzał nas Wójt Gminy Jacek Michałowski program nastawiony był na zwiedzanie najcenniejszych obiektów dziedzictwa kulturowo-przyrodniczego, które stanowi największą atrakcję tych terenów. |
|
|
Oglądaliśmy zespół szkolno-sportowy, bibliotekę w 19-wiecznym dworku, wiekowe drzewostany parków dworskich i aleje starych drzew przydrożnych prowadzących do wsi, w których znajdowały się zabytkowe dwory. Byliśmy słuchaczami koncertu Scholi, lokalnego chóru kościelnego, który w małym 17-wiecznym kościółku w Osiekach śpiewał przepięknie specjalnie dla nas. W Lubiatowie widzieliśmy zachód słońca nad morzem, w Stilo Latarnię Morską, a wieczorem w leśniczówce czekała nas jeszcze jedna atrakcja przygotowana przez Nadleśniczego Pana Leśnika - pieczenie pysznych kaszubskich kiełbasek. Spotkania w obu gminach były bardzo miłym akcentem naszych szkoleń. Wracaliśmy zachwyceni nie tylko my, lecz również nasi goście z Litwy. W kolejnych dniach podążyliśmy śladami antropopresji pobrzeża Bałtyku. Nasz szlak prowadził przez tereny chronione programem Natura 2000: Słowiński Park Narodowy i Nadmorski Park Krajobrazowy. |
|
W SPN, w Smołdzinie, pod przewodnictwem Pana Mariusza Zielonki zwiedziliśmy Muzeum Przyrodnicze, powędrowaliśmy na wydmy, a na koniec uczestniczyliśmy w jarmarkowych zabawach w Skansenie Słowińców w Klukach.
W NPK prowadzeni przez prof. Mariusz Kistowskiego poznaliśmy skutki nieprzemyślanych rozwiązań planowania przestrzennego w Karwii i Karwieńskich Błotach. Zobaczyliśmy problemy Jastrzębiej Góry zbudowanej na cofającym się klifie nadmorskim, przepiękną Dolinę Chłapowską i tamtejszy klif widokowy, na zagospodarowanie którego mają obecnie ochotę inwestorzy szukający doraźnych zysków. Zabudowa tego najpiękniejszego cofającego się klifu pociągnęłoby za sobą ogromne koszty umacniania go wbrew naturze i zniszczenia naturalnych ekosystemów podobne jak miało to miejsce w Jastrzębiej Górze.
Przemierzyliśmy Półwysep Helski gromadnie okupowany przez turystów o tej porze roku. Poznaliśmy jego problemy przyrodnicze, zagrożone zabudową słone łąki, efekty antropopresji na całej jego długości.
Presja turystów na Półwysep Helski oraz zniszczenia dokonane poprzez bezładne rozbudowywanie infrastruktury turystycznej, opaski betonowe i prowadzona w latach ubiegłych refulację piasku, spowodowały nieuchronne skutki dla ekosystemów Zatoki Puckiej.
Na Helu obserwowaliśmy w tłumie widzów karmienie fok, po czym wysłuchaliśmy wykładu prof. Krzysztofa Skóry na temat zagrożeń jakie stanowi wadliwa gospodarka na terenie stref przybrzeżnych Morza Bałtyckiego i jej wpływie na faunę tego akwenu. Wykład ten został uznany jako jeden z najlepszych w czasie naszego szkolenia.
Pobyt w Starbieninie, gdzie w dworku Kaszubskiego Uniwersytetu Ludowego była nasza baza, uatrakcyjniło niezaplanowane wydarzenie kulturalne - dwa spektakle w wykonaniu aktorów "Stajni Pegaza" oraz postać Ewy Ignaczak reżysera w/w teatru, który przemierza nadmorskie miejscowości starając się docierać ze sztuką w zakątki, gdzie rzadko pojawia się teatr.
| [aktualności] | [o projekcie] | [agenda] | [materiały] | [galeria] | [linki] | [kontakt] |